eşdeğer ödül – equivalent prize

Sivas Kizilirmak Riverfront

Sivas Kızılırmak kıyısı boyunca ekolojik, özgün ve nitelikli çevresel yaklaşımların, işlevsel ve yenilikçi tasarım çözümlerinin öne çıkarılması amacı ile üretilmiş yarışma projesidir.

Kızılırmak koridoru bugün Sivas kentinin güney çeperini tarif etmekte, güneyde karşı yakada yer alan üniversite kampüsü ile kent arasında doğal bir eşik gibi konumlanmaktadır. Yapılan imar ve ıslah çalışmaları, kent ile Kızılırmak koridorunu birlikte işlemeye ve birlikte var olmaya çağırmaktadır. Yakın gelecekte, kuzeydeki mevcut kent makroformu güneye Kızılırmak Koridoru’na doğru genişleyecek, üniversite yakasında da nehir boyu lineer bir kentsel gelişme gerçekleşecektir. Önerimiz, bu kentsel okumalarla şekillenmiştir.

Projemizin ikinci ana ekseni, suyun mühendisliğidir. Kızılırmak’ın debisini kontrol etmek, suyun kalitesini iyileştirmek, suyu iyileştirirken kullanılan yöntemleri birer peyzaj ögesine dönüştürmek ana hedef olmuştur. Bu amaçla, Kızılırmak’ın üst kotları olan doğu ucundan başlayarak proje alanı ortalarına dek giden bir su sistemi kurgulanmıştır.

Design of a 8 km long riverfront together with urban dynamics and river water engineering solutions, which is the basis of landscaping decisions.

YER / LOCATION
Sivas

TARİH / DATE
2017

KURUM / INSTITUTION
Sivas Büyükşehir Belediyesi

İŞBİRLİĞİ / COLLABORATION WITH
Ceyda Özbilen, Eda Ekim, Gökşen Ezgi Boz

8 km.lik bir nehir koridorunu yeniden şekillendiriyoruz. Şehrin dinamikleri ile Kızılırmak’ın mühendislik ihtiyaçları, peyzaj projemizin omurgasını oluşturuyor. Kızılırmak koridoru bugün Sivas kentinin güney çeperini tarif etmekte, güneyde karşı yakada yer alan üniversite kampüsü ile kent arasında doğal bir eşik gibi konumlanıyor.

Yapılan imar ve ıslah çalışmaları, kent ile Kızılırmak koridorunu birlikte işlemeye ve birlikte varolmaya çağırıyor. Yakın gelecekte, kuzeydeki mevcut kent makroformu güneye Kızılırmak Koridoru’na doğru genişleyecek, üniversite yakasında da nehir boyu lineer bir kentsel gelişme gerçekleşecek.

Bu tespitten hareketle, kentsel ölçekte 3 strateji öneriyoruz:

 

BİRİNCİ STRATEJİ:

Kentsel makroformun yakın gelecekteki morfolojisi Kızılırmak Koridoru’nu sararken, kentin çekirdeği niteliğindeki merkezi iş alanı (MİA) da nehrin iki yakasını bağlayacak nitelikte saçaklanacaktır. Saçaklanma bize Kızılırmak’ta oluşturacağımız yaşamın birinci girdisini verecektir. Özellikte üniversite ile yeni köprüyü birbirine bağlayan yeni bulvar hattı boyunca kuzey-güney ekseninde önemli bir ticari yaşam olacaktır. Bu yaşam, Kızılırmak’ın güneyinde yer alan yüksek hızlı tren (YHT) istasyonu, üniversite ve güney doğudan gelen ticari aksla bütünleşecek, koridorun rekreatif ticaret merkezinin ipuçlarını verecektir. Aynı şekilde, kuzeybatıda yer alacak büyük toplu konut alanları da güneydoğudaki konut bölgesi ile Kızılırmak üzerinden bütünleşecektir.

Dolayısıyla ilk stratejimiz mevcut ve gelecekte kenti kullanacak insanların, önemli aktivite dinamoları olan ticari koridorlarla Kızılırmak çevresine gelmelerini sağlamaktır.

İKİNCİ STRATEJİ:

Kentsel gelişmenin arazi kullanım örüntülerine daha yakından baktığımızda ise, mevcut kentsel lekenin doğu-batı ekseninde organize sanayi alanları ile büyüdüğünü görürüz. Önceliğimiz, Bu ekseni kullanan çalışan nüfusun hareket kabiliyetini artırmak, toplu taşımaya yönlendirmek ve Kızılırmak Koridoru ile ilişkilenmelerini sağlamak olmalıdır.

Bu amaçla, doğu-batı aksında işleyen ve saçaklanan ticari alanları da örgütleyen bir raylı toplu taşım hattı öneriyoruz. Bu hattın duraklarıyla dikeyde ilişkilenen Kızılırmak koridoru, bu alanın gündelik kullanım pratiklerine dahil olmasını sağlayacaktır. Bu bağlamda ikinci stratejimiz, doğu-batı ekseninde büyüyen mevcut kentsel strüktürü toplu taşıma ile birbirine entegre etmek, toplu taşımanın duraklarından güneye doğru inen yaya mekanlarıyla gündelik yaşamı Kızılırmak’la buluşturmaktır.

ÜÇÜNCÜ STRATEJİ:

Mevcut durumda kentin en önemli su elemanı, Mısmılırmak’tır. Çevresinde yapılan ıslah ve çevre düzenlemeleri ile halihazırda aktif kullanılan kent içi bir yeşil-mavi koridor olarak karşımıza çıkmaktadır. Bu tespit önemlidir, çünkü Kızılırmak ile doğrudan ilişkilenme potansiyeli olan tek aktif yeşil alan burasıdır.

Bu bağlamda üçüncü stratejimiz, Mısmılırmak çevre düzenlemesini Kızılırmak ile ilişkilendirmek ve iki rekreatif bandın kesiştiği bölgeyi de 1. ETAP olarak uygulanacak Göletler Bölgesi olarak tasarlamaktır. Bu bize, mevcut kullanım pratikleri oturmuş Mısmılırmak çevresi rekreasyon alanının kemikleşmiş kullanıcısını kolayca Kızılırmak Koridoru’na indirme olanağı sağlar.

Projemizin ikinci ana ekseni, suyun mühendisliğidir.

Kızılırmak’ın debisini kontrol etmek, suyun kalitesini iyileştirmek, suyu iyileştirirken kullanılan yöntemleri birer peyzaj ögesine dönüştürmek ana hedef olmuştur. Bu amaçla, Kızılırmak’ın üst kotları olan doğu ucundan başlayarak proje alanı ortalarına dek giden bir su sistemi kurgulanmıştır.

Bilindiği gibi, 2004 yılı öncesine kadar doğal yatağında akmakta olan Kızılırmak Nehri, yoğun yağış durumlarında çevresindeki genişçe bir alanı etkisi altına almaktaydı. Kuzeydeki Galericiler ve Küçük Sanayi Sitesi’nde, güneydeki Üniversite Kampüs alanı yapılarına kadar bir çok yapı su baskınlarından etkilenmişti.

2004 yılında DSİ nin yaptığı sedde projesi ile Kızılırmak sabit bir kesit altına alındı ve ıslah edildi. Bu durum, hem Kızılırmak’ın özgür akışını engelledi, hem de yatak içinde çökeltiler oluşmasına neden oldu. Ayrıca sabit kesit dolayısıyla tekdüze bir AÇIK ALAN yarattı. Yaya ile suyun ilişkisi, “4 metre kotu” ve “su kotu” olarak sabitlendi. Su kıyısına inmek tehlikeli bir durum olarak tarif edildi.

Bu durumu aşmak için 2 strateji üzerine dayanan bir mühendislik çözümü öneriyoruz:

 

Suyun farklı debileri:

Göletler Sistemi’niin teknik olarak çözüldüğü Göletler Bölgesi’nde, suyun rejimine ayak uyduran ve kullanıcıların nehir suyuyla etkileşimini zenginleştiren farklı kotlarda yürüme alanları öneriyoruz. Her bir göletin farklı bir rekreatif odağa dönüştüğü, göletlerin doğal arıtma ve taşkın önleme işlevleriyle anlam kazandığı canlı bir yaşam kurguluyoruz.